Δρ Πένυ Μαυρέα, MSc, PhD Ειδική Παιδαγωγός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης
← Όλα τα άρθρα

Μαθησιακές δυσκολίες: «Ποτέ δεν ευθύνεται το παιδί»

Δρ Πένυ Μαυρέα

Από τη Δρ Πένυ Μαυρέα, MSc, PhD

Μια γνώριμη σκηνή

Είναι Τρίτη απόγευμα. Το παιδί σας κάθεται εδώ και μία ώρα πάνω από το ίδιο κείμενο της Γλώσσας. Το διάβασε τρεις φορές, όμως όταν το ρωτάτε τι λέει, σας κοιτάζει αμήχανα. Στην ορθογραφία κάνει λάθη σε λέξεις που ήξερε χθες. Και κάπου εκεί, εσείς αναρωτιέστε: «Δεν προσπαθεί αρκετά; Μήπως φταίω εγώ;»

Αν η σκηνή σάς θυμίζει κάτι, αυτό το άρθρο είναι για εσάς. Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι πολύ πιο συχνές απ’ όσο νομίζουμε. Και το πιο σημαντικό: όταν τις καταλάβουμε έγκαιρα, αντιμετωπίζονται.

Τι είναι — και τι δεν είναι

Μαθησιακές δυσκολίες λέμε τις επίμονες δυσκολίες ενός παιδιού στην ανάγνωση, τη γραφή, την ορθογραφία ή τα μαθηματικά. Δεν οφείλονται σε τεμπελιά, σε κακή διαπαιδαγώγηση ή σε χαμηλή νοημοσύνη. Τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά έχουν απολύτως φυσιολογική νοημοσύνη — συχνά και πάνω από τον μέσο όρο.

Τι συμβαίνει τότε; Ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται κάποιες πληροφορίες με διαφορετικό τρόπο. Φανταστείτε δύο παιδιά που πηγαίνουν στον ίδιο προορισμό: το ένα παίρνει τον δρόμο που δείχνει ο χάρτης του σχολείου, το άλλο χρειάζεται μια διαφορετική διαδρομή. Φτάνουν και τα δύο — αρκεί κάποιος να δείξει στο δεύτερο τον δικό του δρόμο.

Οι ειδικοί κάνουν συνήθως μια διάκριση:

Οι πιο συχνές μορφές, με απλά λόγια

Τα δύσκολα ονόματα τρομάζουν, αλλά περιγράφουν κάτι απλό: σε ποιο σημείο «σκοντάφτει» το παιδί.

ΟρολογίαΤι δυσκολεύει το παιδίΠώς μπορεί να το δείτε στο σπίτι
ΔυσλεξίαΗ ανάγνωση και η αποκωδικοποίηση των λέξεωνΔιαβάζει αργά, «μαντεύει» λέξεις, κουράζεται γρήγορα
ΔυσορθογραφίαΗ ορθογραφίαΓράφει την ίδια λέξη με διαφορετικούς τρόπους, λάθη στο θέμα και κυρίως στις καταλήξεις των λέξεων
ΔυσγραφίαΗ ίδια η πράξη της γραφήςΔυσανάγνωστα γράμματα, κράτημα μολυβιού που κουράζει, ακατάστατο γραπτό
ΔυσαριθμησίαΟι αριθμοί και οι μαθηματικές έννοιεςΜπερδεύει πρόσημα, δυσκολία στις βασικές πράξεις, στα προβλήματα, στην προπαίδεια, στην ώρα και στα ρέστα

Συχνά οι μαθησιακές δυσκολίες συνυπάρχουν με δυσκολίες προσοχής και συγκέντρωσης (ΔΕΠ-Υ). Γι’ αυτό μια καλή αξιολόγηση αξιολογεί το παιδί στο σύνολό του.

Τι να προσέξετε, ανάλογα με την ηλικία

Κανένα σημάδι μόνο του δεν σημαίνει κάτι. Αυτό που μετράει είναι όταν πολλά από αυτά επιμένουν για μήνες, παρά την υποστήριξη που παρέχεται στο παιδί.

Νηπιαγωγείο

Α’–Γ’ Δημοτικού

Δ’–ΣΤ’ Δημοτικού και Γυμνάσιο

Το τελευταίο σημάδι είναι ίσως το πιο σημαντικό. Όταν οι δυσκολίες μένουν χωρίς εξήγηση, το παιδί βγάζει μόνο του το λάθος συμπέρασμα — ότι φταίει το ίδιο.

Τρεις μύθοι που αξίζει να ξεχάσουμε

«Αν προσπαθούσε περισσότερο, θα τα κατάφερνε.» Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες συνήθως προσπαθούν περισσότερο από τους συμμαθητές τους — απλώς με εργαλεία που δεν τους ταιριάζουν. Χρειάζονται άλλον τρόπο, όχι περισσότερη πίεση.

«Θα του περάσει όταν μεγαλώσει.» Κάποιες δυσκολίες όντως καλύπτονται. Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όμως δεν εξαφανίζονται μόνες τους. Η αναμονή απλώς μεγαλώνει τα κενά και φθείρει την αυτοπεποίθηση.

«Αν του βάλουμε “ταμπέλα”, θα το στιγματίσουμε.» Η διάγνωση δεν είναι ταμπέλα· είναι εξήγηση. Δίνει στο παιδί μια απάντηση στο «γιατί μου είναι τόσο δύσκολο;» και ανοίγει την πόρτα σε βοήθεια και διευκολύνσεις στο σχολείο.

Η αξιολόγηση: το πρώτο, πιο ουσιαστικό βήμα

Αν κάτι σας προβληματίζει, μην περιμένετε να «δείτε πώς θα πάει η χρονιά». Μια αξιολόγηση δεν δεσμεύει· απλώς σας δίνει μια καθαρή εικόνα.

Τι περιλαμβάνει συνήθως:

Πού μπορείτε να απευθυνθείτε:

Η αντιμετώπιση: ένα πρόγραμμα στα μέτρα του παιδιού

Δεν υπάρχει «ένα πρόγραμμα για όλους». Η παρέμβαση σχεδιάζεται με βάση τα ευρήματα της αξιολόγησης και τα δυνατά σημεία του παιδιού — γιατί πάνω σε αυτά χτίζουμε.

Το κλειδί είναι η έγκαιρη αρχή και η σταθερότητα. Οι αλλαγές δεν έρχονται σε μια εβδομάδα, αλλά έρχονται — και συχνά τις βλέπετε πρώτα στο χαμόγελο του παιδιού, πριν από τους βαθμούς.

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς, από σήμερα

Ο ρόλος σας δεν είναι να γίνετε ο δάσκαλος του παιδιού σας. Είναι να μείνετε ο γονιός του — το σταθερό σημείο όπου νιώθει ασφάλεια.

Κλείνοντας

Κάθε παιδί μαθαίνει με τον δικό του ρυθμό και τον δικό του τρόπο. Οι μαθησιακές δυσκολίες δεν ορίζουν το μέλλον του· ορίζουν μόνο τον δρόμο που χρειάζεται να ακολουθήσει ένα παιδί.

Αν αναγνωρίσατε το παιδί σας σε όσα διαβάσατε, εμπιστευτείτε το ένστικτό σας. Μια συζήτηση με έναν ειδικό είναι συχνά το πρώτο βήμα για να ξαναγίνει το διάβασμα… απόλαυση στο σπίτι!

Βιβλιογραφία

Βιβλία και επιστημονικές πηγές

Νομοθεσία

Άρθρα στο διαδίκτυο

Σχετικές υπηρεσίες

Διαβάστε επίσης

Αύξηση των μαθησιακών δυσκολιών στην εποχή μας: Λόγοι και αντιμετώπιση →

Έχετε ερωτήσεις για το δικό σας παιδί;

Κλείστε μια πρώτη επικοινωνία και ας δούμε μαζί τι χρειάζεται.

Κλείστε ραντεβού