Δρ Πένυ Μαυρέα, MSc, PhD Ειδική Παιδαγωγός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης
← Όλα τα άρθρα

Παιδικός καρκίνος: τα συναισθήματα της οικογένειας μετά τη νόσο και τη θεραπεία

Δρ Πένυ Μαυρέα

Από τη Δρ Πένυ Μαυρέα, MSc, PhD

Όταν ένα παιδί νοσήσει από καρκίνο, η ζωή ολόκληρης της οικογένειας αλλάζει. Πολλοί γονείς, όμως, δεν γνωρίζουν τι να περιμένουν όταν η θεραπεία τελειώσει και η ζωή προσπαθεί να βρει και πάλι τον ρυθμό της. Τι συμβαίνει ψυχολογικά στο παιδί; Πώς επηρεάζονται τα αδέρφια; Πώς αλλάζει η σχέση του ζευγαριού; Η μελέτη που πραγματοποίησα στο πλαίσιο της διδακτορικής μου διατριβής, σε γονείς παιδιών που επιβίωσαν από καρκίνο της παιδικής ηλικίας, φωτίζει αυτές τις πτυχές — και τα ευρήματα είναι, στην πλειοψηφία τους, ενθαρρυντικά.

Το παιδί μετά τη νόσο

Η καλή είδηση είναι ότι τα περισσότερα παιδιά, σύμφωνα με την περιγραφή των ίδιων των γονιών τους, τα καταφέρνουν αρκετά καλά σε ψυχολογικό επίπεδο μετά τη θεραπεία: η μεγάλη πλειοψηφία δεν εμφανίζει σημάδια κατάθλιψης ή έντονου άγχους, ενώ ο ύπνος τους περιγράφεται ως καλός στις περισσότερες περιπτώσεις. Η όρεξη και οι διατροφικές συνήθειες φαίνεται να είναι το σημείο που χρειάζεται λίγη παραπάνω προσοχή, καθώς εκεί οι απαντήσεις των γονιών μοιράζονται πιο ισόρροπα ανάμεσα σε «καλά» και «όχι τόσο καλά».

Συνολικά, όμως, η μεγάλη πλειονότητα των γονιών περιγράφει την ψυχολογική και νοητική κατάσταση του παιδιού τους ως καλή. Αυτό είναι ένα σημαντικό μήνυμα ελπίδας: η ανάρρωση δεν αφορά μόνο το σώμα, αλλά και την ψυχή, και τα περισσότερα παιδιά καταφέρνουν να «σταθούν» ξανά στα πόδια τους.

Τα συναισθήματα των γονιών: κανένα δεν είναι «λάθος»

Η διάγνωση φέρνει ένα κύμα συναισθημάτων — φόβο, θλίψη, θυμό, άγχος, σοκ, δυσκολία αποδοχής. Κάποιοι γονείς περιγράφουν περιόδους μουδιάσματος, σαν να παρακολουθούν τη ζωή τους απ’ έξω. Άλλοι πέρασαν πιο δύσκολες φάσεις, με ανάγκη για ψυχολογική ή ψυχιατρική στήριξη. Υπήρχαν και γονείς που, από την αρχή, βρήκαν μέσα τους δύναμη και αισιοδοξία, βοηθημένοι συχνά από την πίστη, την οικογένεια ή τους φίλους τους.

Το σημαντικό μήνυμα εδώ είναι ότι δεν υπάρχει «σωστός» τρόπος να αντιδράσει κανείς σε κάτι τόσο δύσκολο. Ακόμα και μετά το τέλος της θεραπείας, πολλοί γονείς συνεχίζουν να ζουν με τον φόβο μιας πιθανής υποτροπής, ιδίως γύρω από τους περιοδικούς ιατρικούς ελέγχους. Είναι κάτι φυσιολογικό — και κάτι που αξίζει να μοιράζεται κανείς, όχι να το κρατά μέσα του.

Τα αδέρφια δεν πρέπει να παραμελούνται

Μια πολύ σημαντική διάσταση που αναδεικνύει η έρευνα αφορά τα αδέρφια των παιδιών που νόσησαν. Πολλά από αυτά βίωσαν έντονη στεναχώρια, μελαγχολία και το αίσθημα ότι εγκαταλείπονται, καθώς η προσοχή των γονιών στρέφεται αναπόφευκτα στο παιδί που είναι άρρωστο. Κάποια αδέρφια αντιμετώπισαν δυσκολίες στο σχολείο ή στην καθημερινότητά τους λόγω της παρατεταμένης απουσίας ενός γονιού. Άλλα, αντίθετα, ανέπτυξαν έναν προστατευτικό ρόλο απέναντι στο αδερφάκι τους. Η φροντίδα των αδερφών —η αναγνώριση των δικών τους συναισθημάτων, ο χρόνος και η προσοχή που τους αναλογεί— είναι εξίσου σημαντική με τη φροντίδα του παιδιού που νόσησε.

Η σχέση του ζευγαριού

Ίσως το πιο ενθαρρυντικό εύρημα αφορά τη σχέση των γονιών μεταξύ τους. Η συντριπτική πλειοψηφία περιγράφει ότι η δύσκολη αυτή εμπειρία τους έφερε πιο κοντά ως ζευγάρι, ενισχύοντας τη συνεργασία και τη συνεννόηση στις αποφάσεις. Ακόμα και σε περιπτώσεις όπου υπήρχαν ήδη δυσκολίες στη σχέση, πολλοί γονείς κατάφεραν να βρουν έναν κοινό δρόμο μπροστά στην ανάγκη να στηρίξουν το παιδί τους.

Το μήνυμα για τους γονείς

Αν βρίσκεστε σε αυτό το ταξίδι — είτε κατά τη διάρκεια της θεραπείας είτε μετά την ολοκλήρωσή της — να θυμάστε ότι τα συναισθήματά σας, όποια κι αν είναι, είναι απόλυτα φυσιολογικά. Η στήριξη ενός ειδικού μπορεί να κάνει τη διαφορά τόσο για εσάς όσο και για όλα τα μέλη της οικογένειας — το παιδί που νόσησε, τα αδέρφια του, αλλά και τη σχέση σας ως ζευγάρι. Δεν χρειάζεται να τα αντιμετωπίσετε όλα μόνοι σας.

Βιβλιογραφία

Σχετικές υπηρεσίες

Διαβάστε επίσης

Μαθησιακές δυσκολίες: «Ποτέ δεν ευθύνεται το παιδί» →

Έχετε ερωτήσεις για το δικό σας παιδί;

Κλείστε μια πρώτη επικοινωνία και ας δούμε μαζί τι χρειάζεται.

Κλείστε ραντεβού